Styczeń 2011: Giorgio Andreoli, talerz z muzykującym puttem

Data publikacji: 07 / 01 / 2011

Autorzy tego wpisu:
  • Magdalena Palica

Ozdobą pałacu w Rysiowicach należącego do hrabiów von Ingenheim było niegdyś majolikowe tondo wykonane przez Giorgio Andreoliego, uznawanego za jednego z najważniejszych wytwórców zdobionych fajansów w renesansowych Włoszech.

Urodzony między 1465 a 1470 rokiem na północy kraju Andreoli znany także jako Mastro Giorgio większość życia spędził w Gubbio. Osiadł tam w 1490 roku wraz z braćmi, z którymi założył warsztat ceramiczny. Zaledwie osiem lat później w uznaniu swych zasług otrzymali oni status mieszczan, który został potwierdzony bezterminowo w 1519 roku przez samego papieża Leona X. Rozsławione przez braci Gubbio stało się jednym z najważniejszych ośrodków produkujących ceramikę na Półwyspie Apenińskim. Wysyłano tam do szkliwienia naczynia wykonane w innych miastach. Po śmierci Mastro Georgio warsztat prowadzili jego synowie, a później wnuki.

Znakiem rozpoznawczym naczyń opuszczających pracownię Andreolich była technika lustro. Lustry powstawały poprzez wtórne wypalanie naczyń pokrytych farbami zawierającymi tlenki metali. Ten rodzaj szkliwienia pozwalający uzyskać iryzującą powłokę był znany w krajach muzułmańskich, a do Europy trafił z rzemieślnikami arabskimi, którzy osiedli na Półwyspie Apenińskim. Na początku XVI wieku lustry upowszechniły się w Italii w dużej mierze dzięki wyrobom Andreolich o charakterystycznym rubinowym i złotym połysku. Doskonałym przykładem tego typu majoliki jest talerz z przedstawieniem muzykującego putta z dawnej kolekcji hrabiów von Ingenheim. Tlenki metali użyte w procesie wtórnego wypalania pozwoliły na uzyskanie wyrazistych, mieniących się kolorów na powierzchni naczynia. Obok rozbudowanej dekoracji ornamentalnej odcinającej się od czarnego tła popisem wirtuozerii w stosowaniu nowej techniki jest także umieszczona w środku centralna scena ukazująca putto grające na flecie na tle morskiego pejzażu. Mimo niewielkich rozmiarów ta monochromatyczna kompozycja jest niezwykle dopracowana, np. muskulatura ciała grającego chłopca została wydobyta przy pomocy światłocienia. Przechowywane niegdyś w rysiowickim pałacu naczynie należało do fajansów o mniej skomplikowanej dekoracji spośród tych powstających w warsztacie Andreolich. Charakterystycznymi jego wyrobami były bowiem tzw. maiolica istoriato czyli majolika zdobiona scenami narracyjnymi. Dzieła te wykonywane były zwykle w szerszej skali kolorystycznej niż omawiany talerz, oprócz żółci i czerwieni używano też zieleni oraz błękitów. Tego rodzaju zabytki były prezentowane w 2010 na wystawie „Ceramika Rafaela. Majolika istoriato ze zbiorów polskich” w Muzeum Narodowym w Warszawie (zainteresowanym tą tematyką polecamy katalog o tym samym tytule pod redakcją kuratora ekspozycji Ewy Katarzyny Świetlickiej).

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Wszelkie informacje sa udostepniane na licencji Creative Commons