W kręgu Hauptmannów –Jagniątków i Szklarska Poręba

Data publikacji: 14 / 11 / 2010

Gdy pod koniec XIX wieku Szklarska Poręba (Schreiberhau) zyskiwała popularność jako kolonia artystyczna postanowili się tu osiedlić bracia Carl i Gerhard Hauptmann. W 1890 roku zakupili dom, w którym dziś mieści się muzeum ich imienia (informacja na temat zwiedzania domhauptmannow.pl). We wnętrzach wyposażonych meblami i innymi przedmiotami z początku XX wieku znajduje się ekspozycja poświęcona obu braciom, którzy byli miłośnikami dzieł sztuki. Gerhard w 1895 roku zamieszkał w Jagniątkowie, Carl natomiast mieszkał w Szklarskiej Porębie do śmierci w 1921 roku. W należącym do niego domu można było podziwiać m. in. obrazy powstałe pod pędzlem spokrewnionego z Hauptmannami malarza Otto Muellera oraz gobelin Wandy Bibrowicz. Zapewne znajdowały się tam też pejzaże tworzących w Szklarskiej Porębie artystów, podobne do tych, które dziś możemy oglądać w muzealnych salach.

Zapewne długoletnia przyjaźń z rodzeństwem Hauptmannów przyczyniła się do podjęcia przez dwóch pisarzy Johannesa Guthmanna i Joachima Zimmermanna decyzji osiedleniu się w Szklarskiej Porębie w 1921 roku. Zamieszkali w malowniczo położonej willi przy Oberweg (dziś ul Górna 4, willa nosi nazwę „Zakręt” i pełni funkcję ośrodka wypoczynkowego) należącej do matki Zimmermanna. Zgromadzona przez nich kolekcja należała do najważniejszych w tym rejonie, co poświadczają entuzjastyczne artykuły ukazujące się w lokalnej prasie. Duży zbiór antyków eksponowany był w pokoju muzycznym, można było tam podziwiać m. in. rzeźbę głowy Aleksandra Wielkiego z II wieku (dziś w Muzeum Narodowym w Warszawie) oraz liczne statuy rzymskie, figurki etruskie i tanagryjskie oraz ceramikę. Ściany willi zdobiły liczne dzieła impresjonistów i postimpresjonistów (w tym płótna takich sław jak Vincent van Gogh) oraz duża grupa płócien malarzy niemieckich (Anselma Feuerbacha, Hansa Thomy, Fritza von Uhde, Wilhelma Leibla, Wilhelma Trübnera i Maxa Liebermanna). Częstymi gośćmi pisarzy był Hans Purrmann i Max Slevogt. Pamiątką po ich wizytach były kompozycje dekorujące wnętrza willi oraz malowidło przedstawiające Ducha Gór, którym Slevogt ozdobił ogrodową altanę. Nieopodal ustawiono figurę przedstawiającą kapiącą się kobietę dłuta Georga Kolbe. Ważną częścią zbioru były także rysunki i grafiki takich autorów jak Max Liebermann, Hans von Marées i Ludwig von Hoffmann.

Jako ostatni punkt trasy proponujemy wizytę w willi „Wiesenstein” w Jagniątkowie (Agnetendorf) należącej niegdyś do Gerharta Hauptmanna. Dziś mieści ona muzeum poświęcone nobliście (informacje o możliwości zwiedzania www.muzeum-dgh.pl). Do zwiedzania udostępniony jest dawny gabinet pisarza, biblioteka, sala kominkowa, jadalnia oraz hol zwany „Halą Rajską” z powodu polichromii wykonanej przez Johannesa Maximiliana Avenariusa (fot. Zbigniew Kulik). Willa Hauptmanna do 1946 roku mieściła imponującą kolekcję dzieł sztuki liczącą około 1000 obiektów. Zbiór antycznych monet eksponowany był niegdyś w bibliotece. W holu eksponowano średniowieczne rzeźby. Inne wnętrza zdobiły płótna Otto Muellera, Louisa Corintha, Ludwig von Hoffmanna oraz innych, często zaprzyjaźnionych z pisarzem malarzy, liczne wśród nich były portrety Gerharda i jego żony Margarete. Wśród rzeźb można było podziwiać prace Augusta Gaula i Emila Orlika.W dużej grupie rzemiosła artystycznego dekorującego wille w Jagniątkowie liczne były zabytkowe witraże oraz figurki z dalekiego wschodu. Hauptmann zgromadził także duży zbiór grafiki dawnej (Dürer, Altdorfer, Ostade, Callot) i współczesnej.

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Wszelkie informacje sa udostepniane na licencji Creative Commons