Benecke von Gröditzberg Wilhelm Christian , , 1779 - 1860 /  ,   - Gröditzberg

W. Ch. Benecke, fragment obrazu Franza Krügera przedstawiającego Beneckego wraz z rodziną

 
Wilhelm Christian Benecke von Gröditzberg (1779 - 1860)
Biogram:

Ch. W. Benecke urodził się we Frankfurcie nad Odrą. Był jednym z najbogatszych pruskich handlowców i bankierów. Był właścicielem kopalni kobaltu w Norwegii oraz wielu nieruchomości, m.in. kamienic w Berlinie oraz wyspy Pichelwerder. Starając się o nadanie tytułu szlacheckiego zakupił w 1823 r. dobra w Grodźcu na Śląsku wraz z barokowym pałacem i ruinami średniowiecznego zamku Gröditzberg. Pałac przeznaczył na letnią rezydencję (mieszkał w Berlinie), a w odbudowanym zamku urządził małe muzeum. W 1829 r. uzyskał godność szlachecką.

Czas trwania kolekcji na Śląsku: 1829 - 1894
Charakterystyka kolekcji:

Ch. W. Benecke w 1829 r. zakupił od nieznanego z nazwiska sztrasburskiego Żyda, za sumę 1500 talarów, kolekcję witraży. Ozdobił nimi pomieszczenia na zamku, w pałacu, w wieży widokowej, a także pobliski kościółek. Benecke prawdopodobnie nie wiedział, że był to zbiór należący wcześniej do Johanna Martina Usteriego (zm. 1827), cenionego szwajcarskiego poety. Kolekcja 156 witraży, uważana dziś za jedną z ważniejszych w Europie, obejmowała wyłącznie dzieła szwajcarskie od kon. XV w. do pocz. XVIII w. Najcenniejsze zespoły w kolekcji to m.in. witraże autorstwa Lucasa Zeinera (ok. 1450 - przed 1519), w tym 8 dzieł z kościołów joannickich w Wald i Bubikon, 6 witraży z refektarza klasztoru Augustianów w Zurychu z 1519 r., witraże z ratusza w Lachen, witraże autorstwa Josiasa Murera. Około połowy XIX w. następuje rozbicie kolekcji. W 1854 r. 23 witraże, jeszcze za życia Beneckego, trafiły w nieznanych okolicznościach do Charlottenburga, a stamtąd do Anglii. W lutym 1894 r. kolejny właściciel Grodźca Leo Henckel von Donnersmarck sprzedał w berlińskim domu aukcyjnym J. Grünfelda 18 witraży (11 zakupiła fundacja Gottfrieda Kellera dla Landesmuseum w Zurychu, 7 trafiło do Anglii). Wiosną 1894 r. fundacja Gottfrieda Kellera i Landesmuseum w Zurychu odkupili wspólnie dalsze 108 witraży. Do dziś w Landesmuseum znajduje się 81 witraży z Grodźca. W samym Grodźcu pozostało tylko 7 witraży stanowiących wystrój kościoła. Po II wojnie światowej było ich już 5. Pod koniec lat 70. zniknęły trzy najciekawsze. Jeden z nich, datowany na 1620, przedstawiający Dawida w jaskini z lwami, znajduje się obecnie w prywatnej kolekcji w Hillsborough w Kalifornii.

Kategorie dzieł sztuki w kolekcji: rzemiosło artystyczne (9)
Bibliografia:

Ewald Wernicke, Gröditzberg. Geschichte und Beschreibung der Burg, Bunzlau 1880

Ausstellung von Glasgemälden aus dem Nachlasse des Dichters Johann Martin Usteri (1763 - 1827). Aus Schloss Gröditzberg in Schlesien zurückerworben im april 1894, Zürich 1894

Agnieszka Gola, Magda Ławicka, Kolekcja witraży z Grodźca na tle innych śląskich kolekcji witrażowych, "Szkice Legnickie" , t. XXV (2004), s. 187-206

Lokalizacja: Gröditzberg (Grodziec) - zamek i pałac
Autorzy tego wpisu:
  • Agnieszka Gola, Magda Ławicka
Data publikacji: 12 / 06 / 2010
Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Wszelkie informacje sa udostepniane na licencji Creative Commons